Doğal gaz ocaklarının sağlık riskleri açıklandı

0
643

İnternet, son günlerde doğal gaz ocakları, özellikle de bunların insan sağlığına zararlı olup olmadığı ve ABD’de yasaklanıp yasaklanamayacağı veya yasaklanması gerektiği konusunda alev alev yanıyor. Ancak bu yeni bir sorun değil.

Bilim adamları, doğal gaz ocaklarının insan solunum yollarını tahriş eden ve solunum problemlerine neden olabilen veya şiddetlendirebilen kirleticiler yaydığını uzun zamandır biliyorlar. Son zamanlardaki öfke, Tüketici Ürün Güvenliği Komisyonu’nun (CPSC) komisyon üyesi Richard Trumka, Jr. tarafından yakın zamanda yapılan yorumlarla tetiklenmiş görünüyor. Komisyonun potansiyel olarak doğal gaz ocaklarını düzenleme planları hakkında konuşan Trumka, Bloomberg News’e “her seçenek masada. Güvenli hale getirilemeyen ürünler yasaklanabilir” diyor.

Doğal gaz ocakları insan sağlığına zararlı emisyonlar üretir mi?

Doğal gaz ocakları, bir dizi görünmez yan ürün üreten doğal gazı yakar. İnsan sağlığı için en büyük endişe nitrojen dioksittir (NO2). Drexel Üniversitesi çevre ve iş sağlığı bölümünde yardımcı doçent olan Josiah Kephart’a göre, bu gaz, atmosferde nitrojen varlığında doğal gazın yüksek sıcaklıklarda yakılmasıyla üretiliyor. “Nitrojen dioksitin sağlık üzerinde pek çok zararlı etkisi olduğunu uzun zamandır biliyoruz” diyor.

Çevre Koruma Ajansı, güvenli maruz kalma limitleri için standartlar belirleyerek dış mekan NO2 emisyonlarını düzenler. Ancak iç mekan maruziyeti için benzer standartlar yoktur. Bununla birlikte, onlarca yıl öncesine dayanan araştırmalar, NO2’nin gazlı pişirme ocaklarındaki zararlı etkilerini göstermiştir.

Kephart, “Dış mekan NO2’nin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin bilgimiz son 10 yılda önemli ölçüde arttı ve bunun belki de daha önce düşündüğümüzden çok daha fazla sağlık riski oluşturduğunu bulduk” diyor. Ve içeride NO2 solumanın etkileri, dışarıda yapmanın etkilerinden farklı değildir. “Vücudunuz üzerinde aynı etkiye sahip” diyor.

Çalışmalar ayrıca yanmamış doğal gazın ocaklardan sızdığını ve bu gazın bilinen bir kanserojen olan benzen içerdiğini bulmuştur. Ek olarak, genel olarak pişirme, solunum problemlerine neden olabilen veya şiddetlendirebilen bilinen bir tahriş edici olan 2,5 mikron veya daha küçük çaplı (PM2,5) ince parçacıklar oluşturur.

NO2 maruziyetinin bilinen sağlık etkileri nelerdir?

Bu konuyla ilgili çalışmaların 1992’de yapılan bir meta-analizinde, EPA ve Duke Üniversitesi’ndeki bilim adamları, bir doğal gaz ocağı ile karşılaştırılabilir nitrojen dioksit maruziyetinin çocuklarda solunum yolu hastalığına yakalanma olasılığını yaklaşık yüzde 20 artırdığını buldular. O zamandan beri, çok sayıda başka çalışma, doğal gaz ocağına maruz kalmanın solunum sağlığı üzerindeki etkilerini belgelemiştir. 41 çalışmanın 2013 meta-analizi, gazla pişirmenin çocuklarda astım riskini artırdığını ve NO2 maruziyetinin şu anda hırıltılı solunumla bağlantılı olduğunu buldu. En yakın zamanda, geçen Aralık ayında yayınlanan bir araştırma, ABD’deki çocukluk çağındaki astım vakalarının yüzde 12,7’sinin doğal gaz ocağı kullanımına atfedilebileceğini buldu. 

Hollanda’daki Utrecht Üniversitesi Risk Değerlendirme Bilimleri Enstitüsü’nde doçent olan Ulrike Gehring, pişirme gazının sağlık üzerindeki etkileriyle ilgili çalışmaların çoğunun gözlemsel olduğunu, çünkü çocukları kasıtlı olarak çevresel risklere maruz bırakmanın açıkça etik dışı olacağını söylüyor. 2013 meta-analizinin ortak yazarı. Yine de geçmişte yapılan bazı araştırmalar, çeşitli iç mekan ortamlarında NO2 konsantrasyonlarını ölçmüş ve astımı olan kişilerin daha yüksek gaz seviyelerine maruz kaldıklarında daha şiddetli semptomlar gösterdiklerini göstermiştir. Gehring, gözlemsel çalışmaların gazla yemek pişirmenin astıma neden olduğunu kanıtlayamamasına rağmen, ebeveyn astımı ve ikinci el tütün dumanı gibi diğer risk faktörlerini hesaba katmanın, “güvenimizi artırdığını” söylüyor.

Astım semptomları gibi akut etkilere ek olarak, uzun süreli nitrojen dioksit maruziyeti de kronik akciğer hastalığı ve genel olarak artan ölüm oranıyla ilişkilendirilmiştir.

Doğal gaz ocakları iklim için kötü olan emisyonlar üretir mi?

Evet. Yanan doğal gaz, en yaygın sera gazı olan karbondioksit üretir. Ve yanmamış doğal gaz başka bir güçlü suçlu içerir: metan. Lebel ve meslektaşları tarafından 2022’de yapılan bir araştırma, doğal gaz ocaklarının insan sağlığına doğrudan zararlı olmayan ancak atmosferde birikerek ısıyı hapsedip iklim değişikliğine katkıda bulunan bu yanmamış metanı sızdırdığını buldu. Lebel ve ekibi, ABD evlerindeki doğal gaz ocaklarından çıkan metan emisyonlarının iklim üzerinde yarım milyon araba kadar etkili olabileceğini buldu.

Ve sorun sadece ocaklarımız değil. Lebel, “Doğal gaz dağıtım sisteminde, özellikle de altyapının çok daha eski olduğu Doğu Kıyısı’ndaki şehirlerde metan sızıntısı olduğunu yıllardır biliyorduk” diyor. “Ve sonra, bundan daha ileri akışta, iletimden ve üretimden sızıntılar var.” Tüm bu sızıntılar, doğal gaz tedarik zincirinin iklim etkisine katkıda bulunuyor, diye ekliyor.

Kaynak: Scientific American

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here